Instytucje reprezentujące sektor finansowy, nieruchomości i spraw publicznych zwróciły się z apelem do Komisji Nadzoru Bankowego o zaniechanie dalszych regulacji dotyczących kredytów hipotecznych udzielanych w walutach obcych.

Pod apelem podpisały się organizacje reprezentujące różne branże gospodarki: Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego, Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, Polska Agencja Badawcza Budownictwa, Fundacja Instytut Globalizacji, Stowarzyszenie Konserwatywno-Liberalne KoLiber, Stowarzyszenie „Stop Korupcji”.

– Liczymy, że nadzór bankowy zaniecha dalszych regulacji ograniczających wolność wyboru sposobu finansowania inwestycji przez klienta – tłumaczy dr Tomasz Teluk, dyrektor Instytutu Globalizacji.

Sygnatariusze apelu podkreślili negatywne skutki ograniczania dostępności kredytów walutowych dla konsumentów i konkurencji na rynku. Powołali się na wyniki dotychczasowych badań, z których wynika, że zaostrzenie kryteriów przyznawania kredytów walutowych wyklucza wielu klientów z marzeń o własnym mieszkaniu.

Krytycznie wobec administracyjnego ograniczania dostępności kredytów wypowiedział się także Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z kolei wg. raportu opracowanego przez firmę konsultingową Ernst&Young na podstawie danych z polskich banków, kredyty zaciągane w walutach obcych są obarczone mniejszym ryzykiem, niż sugeruje to nadzór bankowy.

„Reprezentując różne branże gospodarki, od sektora finansowego po rynek nieruchomości, chcemy zwrócić uwagę na duże straty, jakie ponosi polska gospodarka wskutek rozszerzania się zjawiska powrotu do administracyjnej regulacji rynku. Wolna konkurencja na rynku kredytowym przynosi korzyści zarówno konsumentom, jak i konkurującym nań podmiotom gospodarczym” – czytamy w liście skierowanym do członków KNB.

Informacje o sygnatariuszach:

Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego została założona w 1991 roku przez Ministra Finansów w celu wspierania budowy sprawnego systemu kredytowania hipotecznego w Polsce. Wśród członków Fundacji jest szesnaście polskich banków oraz instytucje takie jak Narodowy Bank Polski, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Sprawiedliwości oraz instytucje naukowe oraz szesnastu największych polskich banków. Celem Fundacji jest wszechstronna działalność zmierzająca do wprowadzenia, udoskonalenia, usprawnienia funkcjonowania długoterminowych kredytów i pożyczek w oparciu o wykorzystanie różnych form zabezpieczenia na nieruchomości oraz różnych sposobów refinansowania.

Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce została założona w 1999 roku przez grupę największych instytucji branży pośrednictwa finansowego w Polsce. Celem działania Konferencji jest uzyskanie przez członków Konferencji realnego wpływu na kształt legislacji dotyczącej rynku kredytów i pożyczek konsumpcyjnych, zwiększenie bezpieczeństwa i skuteczności działań swoich członków poprzez wdrożenie mechanizmów współpracy umożliwiających wymianę informacji w obszarze istotnych ryzyk oraz dostarczenie im, jak również, organizacjom i instytucjom mającym wpływ na funkcjonowanie rynku kredytów i pożyczek konsumpcyjnych oraz opinii publicznej rzetelnych danych, analiz i raportów o rynku oraz uczestniczących w nim podmiotach.

Polska Agencja Badawcza Budownictwa jest prywatnym instytutem zajmującym się badaniami, studiami i prognozami rozwoju budownictwa. Grupuje specjalistów wykonujących od ponad 25 lat prace naukowo-badawcze z zakresu funkcjonowania budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych w Polsce. Celem Agencji jest prowadzenie ciągłych badań w zakresie procesów inwestycyjnych i budowlanych, rozwoju budownictwa i rynku budowlanego.

Instytut Globalizacji jest prywatnym wolnorynkowym instytutem spraw publicznych założonym w 2005 r. Organizacja prowadzi badania z zakresu konkurencyjności, ochrony środowiska, ochrony zdrowia i globalizacji. Do rady instytutu należą m.in. dr Marian Tupy z waszyngtońskiego CATO Institute oraz dr Ana Eiras z Heritage Foundation. Dyrektorem Instytutu jest dr Tomasz Teluk - ekspert Centre for the New Europe w Brukseli i Centrum im. Adama Smitha.

KoLiber jest stowarzyszeniem konserwatywno-liberalnym zrzeszającym kilkuset sympatyków z całej Polski, głównie młodych ludzi i studentów. Organizacja skupia się na propagowaniu wartości wolnego rynku, takich jak ochrona własności, wolność gospodarcza czy rządy prawa. Do KoLibra należy wiele znanych osobistości publicznych m.in. Jeremi Mordasiewicz, Bronisław Wildstein, Rafał Ziemkiewicz, Roman Kluska, Jan Pospieszalski czy prof. Jan Winiecki.

Stowarzyszenie „Stop Korupcji” zostało założone w styczniu 2003 roku - jako pierwsza polska antykorupcyjna organizacja pozarządowa o charakterze ogólnopolskim. Biuro Krajowe stowarzyszenia mieści się w Opolu, a oddziały regionalne „Stop Korupcji” znajdują w największych polskich miastach - między innymi w Warszawie, Łodzi, Gdańsku, Toruniu i Zielonej Górze. Celem stowarzyszenia jest zapobieganie zjawiskom korupcji i łamaniu prawa, działanie na rzecz przejrzystości życia publicznego, propagowanie uczciwości, etyki w życiu publicznym oraz standardów nowoczesnego państwa prawa. Współpracuje między innymi z Transparency International Polska, Centrum Adama Smith'a, Association of Certified Fraud Examiners - Poland Chapter.

Treść apelu:

Członek Komisji Nadzoru Bankowego
ul. Świętokrzyska 11/ 21
00-919 Warszawa

Warszawa, 4 października 2006

Szanowny Panie,

Jako organizacje zaangażowane w sprawy publiczne, zatroskane utrzymaniem nieskrępowanej konkurencji na rynku finansowym oraz dobrem konsumentów, podkreślając negatywne skutki ograniczania dostępności kredytów walutowych, wspólnie zwracamy się do Pana z poniższym apelem.

1 lipca br. weszła w życie tzw. „Rekomendacja S”, nakładająca na banki nowe obowiązki informacyjne, a na klientów nowe wymagania finansowe, w przypadku zaciągania kredytów w walutach obcych.

Według niezależnych badań, dodatkowe wymogi spowodują, że około 70 tys. polskich rodzin zostanie pozbawionych możliwości zaciągnięcia relatywnie taniego, a przez to dostępnego kredytu hipotecznego. Dodatkowo, przeciętny koszt średniej wysokości kredytu hipotecznego zwiększy się o ok. 40 tys. złotych, co będzie nieuzasadnionym i nadmiernym obciążeniem dla statystycznego Polaka.

Wszelkie dostępne ekspertyzy (raporty Instytutu Globalizacji, Centrum im. Adama Smitha, Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową oraz Foresight Strategy Advisors) wskazują na wysoką jakość portfela kredytów walutowych i wysokie bezpieczeństwo ich spłaty zarówno dla banków, jak i dla klientów. Ważnym czynnikiem stabilizującym sytuację na rynku jest trudna do zakwestionowana stabilność polskiej waluty, utrzymujące się wysokie tempo wzrostu gospodarczego oraz - w kontekście przeciętnej długości okresu utrzymywania kredytów mieszkaniowych - względnie nieodległa perspektywa wejścia naszego kraju do strefy euro, co będzie skutkowało ograniczeniem, czy wręcz eliminacją ryzyka walutowego.

Przeciwko ograniczeniom wypowiedzieli się cenieni specjaliści z zagranicy. „Ograniczenia spowodują, że instytucje oraz indywidualni konsumenci nie będą mogli prawidłowo zarządzać ryzykiem, swoimi aktywami i zobowiązaniami” – uważa prof. Philips Booth z Institute of Economic Affairs z Londynu. „Polskie firmy i indywidualni konsumenci będą musieli ponosić
wyższe wydatki finansowe, zamiast przeznaczać je na inne cele, np. na inwestycje” – ostrzega prof. Guido Hülsmann z Uniwersytetu d’Anger.

Krytycznie wobec restrykcji wypowiedział się również Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W opinii tej uznanej instytucji publicznej stojącej na straży wolnego rynku i jednocześnie ochrony praw konsumenta, lepszym rozwiązaniem byłoby podjęcie działań edukacyjnych, zamiast administracyjnego ograniczania dostępności kredytów walutowych. UOKiK uważa, że wprowadzanie restrykcji jest działaniem zbyt daleko idącym i że to do konsumenta powinna należeć ostateczna decyzja - z pełną świadomością związanych z tym ryzyk - w jakiej walucie chce zaciągnąć kredyt.

Także według ostatniego raportu Ernst&Young, który przeanalizował portfele polskich banków, kredyty zaciągane w walutach obcych są obarczone mniejszym ryzykiem niż powszechnie uprzednio uważano. Dowodzić to może, że przyjęte przez nadzór bankowy podejście okazać się może w nieuzasadniony sposób nadmiernie restrykcyjne. Brak również przekonujących argumentów ekonomicznych do zniechęcania konsumentów do zaciągania zobowiązań kredytowych denominowanych w walutach obcych.

Dlatego z niepokojem śledzimy zapowiedziane prace Komisji Nadzoru Bankowego, które mogą zmierzać w kierunku dalszego zaostrzenia polityki wobec kredytów o ekspozycji w walutach obcych. Reprezentując różne branże gospodarki, od sektora finansowego po rynek nieruchomości, chcemy zwrócić uwagę na duże straty, jakie ponosi polska gospodarka wskutek rozszerzania się zjawiska powrotu do administracyjnej regulacji rynku. Wolna konkurencja na rynku kredytowym
przynosi korzyści zarówno konsumentom, jak i konkurującym nań podmiotom gospodarczym. Jednocześnie apelujemy o stosowne przeanalizowanie kwestii kredytów walutowych także w kontekście poważnego ryzyka, jakie dla rynku mieszkaniowego jako całości i dla rzetelnych kredytobiorców tworzy projekt ustawy o upadłości konsumenckiej. Projekt ten, tworząc zbyt łatwy dostęp do upadłości, a także eksperymentalną koncepcję wyłączenia z masy upadłości mieszkań, nawet obciążonych hipoteką stanowiącą zabezpieczenie kredytu, może spowodować kolejną barierę rynkową w dostępie do produktów kredytowych. Trudne do oszacowania są też konsekwencje tej propozycji także dla budownictwa mieszkaniowego. Biorąc pod uwagę powyższe argumenty apelujemy do Komisji Nadzoru Bankowego i Pana, jako jej członka, o przyjęcie - w toku prowadzenia dalszych prac regulacyjnych dotyczących kredytu hipotecznego – takich zasad, które nie prowadzą do dysproporcjonalnego traktowania kredytów walutowych i złotowych. Pozwoliłoby to na dokonywanie wyboru przez klienta – oczywiście po otrzymaniu przez niego odpowiedniego zakresu informacji.

Z poważaniem,

dr Agnieszka Drewicz-Tułodzicka, Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego
Jacek Spendel, Stowarzyszenie KoLiber
Janusz Kowalski, Stowarzyszenie Stop Korupcji
Andrzej Roter, Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce
dr Tomasz Teluk, Fundacja Instytut Globalizacji
Mariusz Sochacki, Polska Agencja Badawcza Budownictwa

Informacja prasowa (PDF)
Tekst apelu (PDF)